Europese en Nederlandse migratiestromen
Immigratiestromen zijn door de eeuwen altijd groot geweest in ons land maar ook elders in Europa. Dat geldt ook voor de binnenlandse migratie, waarbij de trek van platteland naar stad normaal was. Ook mijn ouders zijn van een klein dorp in Noord-Holland naar Haarlem getrokken. Leiden was een stad waar de Antwerpenaren tijdens de 80-jarige oorlog naartoe trokken en de lakenindustrie opzetten. De Antwerpenaren waren gevlucht voor de Spaanse overheersing. Ook de grote groei van Amsterdam kwam voor een deel door vluchtelingen met name uit het oosten, het huidige Duitsland. Zij kwamen om de armoede te ontvluchten en Amsterdam was aantrekkelijk vanwege zijn welvaren.
De huidige migratiestromen bestaan voornamelijk uit arbeidsmigranten, studiemigranten en vluchtelingenmigranten. De vluchtelingenimmigratie is relatief klein en bestaat uit vluchtelingen uit Oekraïne en uit de oorlogsgebieden Syrië, Afghanistan, Congo en andere landen in Afrika. Daarnaast komt een flinke stroom asielzoekers uit veilige landen zoals Marokko, Algerije en Turkije die op zich geen recht op asiel hebben. De grote weerstand in Nederland en ook in andere landen is tegen de laatste categorieën. Maar de politiek en de mensen op straat praten over het stoppen van de migratie en dan hebben ze voornamelijk de vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Afrika in gedachte.
De wereldwijde vluchtelingenmigratie in 2022 was 108 miljoen per jaar. Naar ons land was dat 0,03% (30.000) van dat totaal. De Europese asielaanvragen zijn berekend op 22,3 miljoen. De Verenigde Staten vangen een-derde van alle asielzoekers op.
Verreweg de meeste vluchtelingen (70%) vluchten naar buurlanden of landen in de regio. 76% worden opgevangen in laag- en middeninkomenslanden, dus geen rijke landen.
Duitsland had in 2022 de meeste asielaanvragen met 220.00 en daarna Frankrijk met 135.00, Spanje met 115.000, Oostenrijk met 110.00, Italië met 80.000 en Nederland met 30.000. De Oost-Europese landen en Zwitserland komen in aantallen ver boven die van de Zuid-Europese landen uit. Zeker procentueel ten opzichte van de bevolkingsgrootte. In die zin komen België en Cyprus ook ruim boven ons land uit.
In Nederland in 2020 waren er 1 miljoen arbeidsmigranten en dat was 28% meer dan vier jaar eerder. De arbeidsmigranten komen uit Europa, zoals uit Polen, Roemenië en Bulgarije. Zij werken in sectoren waar geen opleiding voor nodig is zoals in de tuinbouw (tomaten, komkommers, etc.) in het Westland, in slachthuizen en distributiecentra. In kennissectoren, zoals hoogwaardige technologie, is een grote behoefte aan kennismigranten en dat geldt ook voor de sectoren verplegend personeel, energietransitie en metaal. Het grootste technologisch bedrijf in ons land ASML overweegt om naar het buitenland te vertrekken vanwege alle consternatie om de grenzen voor migranten te sluiten terwijl zij grote behoefte hebben aan kennismigranten. Kennismigranten komen uit allerlei landen zowel uit Europa als uit India en China.
Je kunt je afvragen: is het wel nodig om al die arbeidsmigranten voor laagwaardige sectoren te blijven aantrekken voor de landbouw, waar de toegevoegde waarde van zaai-, oogst- en slachthuiswerk maar zeer beperkt is. De landbouw zal moeten mechaniseren of inkrimpen.
In het studiejaar 2022/2023 studeerden 122.287 internationale studenten aan de Nederlandse universiteiten (70%) en hogescholen (30%). Studenten gedrags- en sociale wetenschappen is voor 28% buitenlands daar die studies in het Engels worden aangeboden. De groei vlakt af ten opzichte van de jaren ervoor. Een op de vijf studenten die zich nu inschrijven komen uit het buitenland. Het aantal buitenlandse studenten is nu 10% van het totaal. Zij zijn voornamelijk afkomstig uit Europa met Duitsland op kop en verder uit Azië, Noord- en Zuid-Amerika en Afrika.
Er zijn vanwege de oorlog 91.000 gevluchte Oekraïners in Nederland, die een verblijfsvergunning gekregen hebben voor 90 dagen, maar ze kunnen die verlengen. Ruim 60.000 werden door gemeenten opgevangen, daarnaast zijn er velen in (ook Oekraïense) gastgezinnen opgenomen. Ze zitten verspreid over het land. Meer dan 30.000 hebben betaald werk. 18.000 Oekraïense kinderen gaan in ons land naar school. Overigens vangen Duitsland en Polen elk 1 miljoen Oekraïners op.
Het totaal aantal asielaanvragen in EU in 2022 was 884.985, 25% in Duitsland, 16% in Frankrijk en 13% in Spanje en 3,6% in NL.
Pasgeleden verscheen het rapport Gematigde groei – Rapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050. De commissie schrijft dat immigratie niet weg te denken is uit onze geglobaliseerde economie. Zij wijzen ook op het nut van immigratie, anders zou de economie krimpen. En het zou betekenen dat de relatief kleiner wordende jongere generaties zeer hoge financiële lasten zullen krijgen. De commissie entameert een gematigde groei, zodat de bevolking uitkomt op 19 tot 20 miljoen in 2050. Zonder de asielinstroom zou de bevolking krimpen daar jaarlijks 140.000 tot 180.000 mensen uit ons land vertrekken en het geboortecijfer veel te laag is.
In 2022 vroegen 31.594 asiel in Nederland aan: 33% Syriërs, 8% Afghanen en 8% Turken. Er waren 4.205 aanvragen van alleenstaande jongeren, meer dan 4 maal zoveel dan in 2020. Van alle asielaanvragen werd in 2022 13% afgewezen. Dus 87% mocht blijven waarvan 53% op een A-grond (lopen direct gevaar), 29%, op een B-grond (kunnen gefolterd worden) en 5,1% om humanitaire redenen. In Nederland werden asielaanvragen afgewezen uit India (alle), Georgië (alle), Marokko (91,7%), Algerije (94,7%), Tunesië (86,7%) en Turkije (slechts 2,5%!). In 2022 mochten 10.927 gezinsleden overkomen voor hereniging.
Er worden op dit ogenblik 218.457 vluchtelingen opgevangen in ons land. Er zijn daarbij 31.000 staatlozen.
De huidige opwinding in ons land over immigratie wordt politiek gestuurd en gesteund door een deel van de bevolking. Ook de media leggen niet duidelijk uit dat de grote categorieën zijn arbeidsmigratie, studentenmigratie, migratie uit Oekraïne en dat de asielmigratie relatief klein is. En dat ook het relatieve aandeel van ons land klein is ten opzichte van andere Europese landen.
Het rapport van de Staatscommissie over Democratische Ontwikkelingen geeft het beeld dat we niet zonder immigratie kunnen om onze economie draaiend te houden. Ten aanzien van de vluchtelingenmigratie hebben we te maken met het VN Vluchtelingenverdrag en die migratiestroom kunnen we niet zomaar stoppen. De politiek zou wel moeten kijken hoe kan je de sterk stijgende stroom alleenstaande minderjarige vreemdelingen met name uit Afrika afremmen. Niet alleen dat zij komen maar het gezin komt er achteraan. Ook de migratie uit veilige landen zouden we eerder moeten kunnen tegenhouden. Verder heb ik al duidelijk gemaakt dat laagwaardige arbeidsmigratie moet worden afgebouwd. De landbouwers zullen moeten mechaniseren of inkrimpen. De politiek zou juist op dat gebied krachtdadiger moeten opereren, waarbij ook het milieu en het klimaat zal verbeteren.
Literatuur
‘Situatie in Europa – UNHCR’, unhcr.org
‘Vluchtelingen in getallen’, vluchtelingenwerk.nl
‘Europe, Global Report Regional overview/Global appeal 2024’, reporting.unhacr.org
Leo Lucassen, ‘Na rapport over bevolkingsgroei is geen rechts maar links beleid nodig’, nrc.nl (18 jan 20-24)
Derk Walters, ‘Migratie afbeelden? Dat kan ook zonder rode pijl’, nrc.nl (20jan 2024)
Sezen Moeliker, Martin Kuiper, ’Wie arbeidsmigratie wil inperken moet aan de economie sleutelen’, nrc.nl (19 jan 2024)
‘Gematigde groei is niet het anti-immigratierapport waar het voor gehouden werd’, nrc.nl (21 jan 2024)
‘Een rapport met nuance: migratie is een gegeven’, nrc.nl (22 jan 2024)
Jos Verlaan, ‘Na alle ophef worden de asielzoekers In Kijkduin zelfs gemist’, nrc.nl (22 jan 2024)
‘Weer tegenslag asielplan Sunak’, nrc.nl (23 jan 2024)
Clara van de Wiel, ‘Snelle bevolkingsgroei? Grote delen van Europa krimpen juist’, nrc.nl (20 jan 2024)
Mark Beunderman, ‘Kan de Europese economie de Amerikaanse nog wel bijhouden?, nrc.nl (18 jan 2024)
Reactie plaatsen
Reacties
Je hebt een goed overzicht geschreven. Paul Scheffer, die deel uitmaakte van de commissie, pleit ook voor toelating van gerichte migratiegroepen zoals o.a Canada dat toepast. Zo kun je ook de vereiste woningen aan meer groepen toewijzen.