Het is even geleden dat ik een artikel heb opgenomen. Ik ben met twee artikelen bezig geweest. Het eerste stuk had te weinig nieuwswaarde dan al in een eerder artikel gepubliceerd. In het tweede artikel zat Trump me in de weg. Het ging over de Arabische Wereld, maar de oorlog haalde mijn stuk in.
Dat zal gelukkig niet gebeuren met een artikel over geboorten in Nederland.
Vroeger ging vrijwel iedereen trouwen en stichtte een gezin met kinderen. Een dergelijk was in meer dan 90% van de gevallen de norm. Vrouwen die niet trouwden werden ouwe vrijsters genoemd. Grote gezinnen ook in mijn familie was doodnormaal (van 4 tot 9 kinderen). Het gemiddelde aantal thuiswonende kinderen is nu 1,7.
Laten we eerst naar een aantal getallen kijken.
In de onderstaande tabel is het aantal kinderen voor gehuwde paren, niet-gehuwden paren (zoals partnerschap) en eenoudergezinnen afgebeeld voor het jaar 2025 (bron CBS).
| Totaal aantal huishoudens | 1 kind | 2 kinderen | 3+ kinderen | |
| Gehuwde paren | 1.560.681 | 581.715 | 686.608 | 292.358 |
| Niet-gehuwde paren | 470.372 | 199.456 | 211.574 | 59.342 |
| Eenoudergezin | 626.593 | 386.203 | 179.772 | 60.618 |
| Tortaal aantal gezinnen | 2.657.374 | 1.167.374 | 1.077.954 | 412.318 |
Het aantal levendgeborenen neemt continu af: in 1950 was dat 22,7 per 1000 inwoners naar 9,2 in 2024 (aantal doodgeborenen nam af van 19,3 per 1000 naar 2,2).
Het aantal geborenen was in 2008 184.634 en in 2025 165.863. Dat is een vermindering van 10,2% in 17 jaar.
De gemiddelde leeftijd dat vrouwen kinderen kregen ging omhoog van 28 jaar in 1992 naar 30,3 jaar in 2023. En voor mannen van 31,6 naar 32,9 jaar.
Het kindertal per vrouw nam af van 3,1 in 1950 naar minder dan de helft ofwel 1,45 in 2024. Voor vervanging is een aantal van 2,1 per vrouw nodig.
Op dit ogenblik zijn er 8,4 miljoen huishoudens in ons land. Dus 31,6% van de huishoudens heeft een of meer thuiswonende kinderen. De gemiddelde huishoudgrootte is 2,1 personen en dat was 3,45 in 1965.
In 2016 waren 20% van de vrouwen kinderloos en 60% daarvan was vrijwillig kinderloos ofwel 12% van de vrouwen.
Wat zijn de redenen voor de drastische afname van het aantal kinderen per vrouw en van de afname van het aantal per gezin.
Natuurlijk heeft de verbeterde anticonceptie daarbij geholpen. Een vrouw hoeft niet meer zwanger te worden als ze dat niet wil. Zeer belangrijk is dat de positie van de vrouw totaal anders is geworden. Zij heeft vaak gestudeerd, heeft een baan en ook in haar vrije tijd een drukke agenda. Dus een kinderwens concurreert met een heel scala aan activiteiten en interesses.
Ook de verdeling van zorgtaken tussen vrouw en man speelt een rol. Een betere verdeling zal het kindertal
De financiële kant is voor de minder gegoede burgers belangrijk, zij kunnen het gel van minder werken niet missen, of hebben al geldgebrek of hebben een tijdelijk contract. Ook de druk van het werk kan een probleem zijn. Evenals de woonsituatie (inwonend bij ouders, te klein behuisd, kamer naast die van buren geen eigen sanitair). Dure kinderopvang speelt ook mee.
De overheid zou wel iets kunnen doen door de kinderopvang betaalbaar te maken, volledig betaald partnerverlof, betere ondersteuning van vrouwen met een sociaaleconomisch zwakkere positie.
Reactie plaatsen
Reacties